Gebiedsontwikkeling
Bij de opgave van Almere 2.0 is het mogelijk maken van een gezonde groei van de gemeente Almere een belangrijk deel van het dagelijks werk. Almere is al jarenlang een belangrijke partner voor de woningbouw in Nederland.
De stad is in meer 40 jaar gegroeid van nul naar ongeveer 90.000 woningen, waar nu ruim 220.000 mensen wonen. Ook de komende jaren blijft Almere nieuwe woningen bouwen. De stad kan blijven groeien naar 350.000 tot 400.000 inwoners en wordt daarmee de vijfde stad van Nederland.
Het toekomstbeeld voor Almere werd in de Rijksstructuurvisie RRAAM (2013) beschreven als “een westelijke georiënteerde stad met circa 60.000 nieuwe woningen ten opzichte van 2010 …”. Tussen 2010 en 2020 zijn er 12.800 woningen gebouwd. In 2021 is de ambitie bijgesteld in het ‘Perspectief Almere, Stad met toekomst’. Hierin staat dat er ruimte is voor ongeveer 60.000 tot 85.000 nieuwe woningen vanaf 2021. Voor de periode tot 2030 is het doel om ongeveer 25.000 woningen te bouwen. Dit gebeurt vooral in het centrum van Almere. Daarnaast is er meer ruimte voor woningen in de stad zelf, bijvoorbeeld rond belangrijke openbaarvervoer, dan eerder werd gedacht.
In de RRAAM-overeenkomst staat dat de groei van nieuwe woningen niet alleen bedoeld is voor Almere zelf, maar ook voor de metropoolregio Amsterdam en de regio Utrecht. Er is afgesproken dat er een gevarieerde stedelijke omgeving komt, met verschillende soorten woonwijken, zoals (hoog)stedelijke, landelijke en suburbane wijken. Deze wijken vullen de bestaande wijken in Almere en de regio aan. De meerkernige opzet van Almere blijft leidend en nieuwe stadsdelen zullen extra kwaliteiten toevoegen aan de stad.
Binnen de Noordvleugel zijn de woonwijken in Almere uniek. Een goed voorbeeld hiervan is Duin, een duinlandschap gelegen aan het IJmeer. Ook groenstedelijke, landelijke en dorpse woonwijken, die in andere delen van de Noordvleugel minder voorkomen, zijn in Almere volop te vinden.
In de woonvisie ‘Thuis in Almere 2020-2030′ wordt uitgelegd hoe de komende jaren nieuwe woningen worden gebouwd. Naast de nieuwe wijken zoals Almere Poort, Nobelhorst en Oosterwold, wordt er ook in de bestaande stad gebouwd. Dit gebeurt door oude woningen te vernieuwen of te slopen en nieuwe woningen te bouwen, zoals in Almere Haven en het Centrum.
Een sterk en toekomstbestendig centrum is belangrijk voor de ontwikkeling van Almere als aantrekkelijke plek voor de stad en de regio. In Almere werken we samen met onze partners aan een natuurlijke groei van het centrum, met grootstedelijke voorzieningen. Het centrum krijgt een levendige mix van functies, zoals wonen, werken, studeren, ondernemen en ontmoeten.
Een belangrijk onderdeel van deze ambitie is het bouwen van 10.000 tot 15.000 woningen. Hierdoor krijgt het centrum een grotere rol voor de stad en wordt het regionale karakter versterkt. Almere Centrum bestaat uit verschillende deelgebieden, met elk een eigen karakter, uitdagingen en ontwikkelsnelheid. In al deze gebieden ligt de prioriteit bij de ontwikkeling van wonen, bedrijvigheid en stedelijke voorzieningen die elkaar versterken. Dit betekent dat woningbouw als eerste wordt ontwikkeld in gebieden die goed aansluiten op het bestaande centrum.
Verschillende beleidsdocumenten geven richting aan een gezonde groei van Almere Centrum. De visie ‘De Eeuwig Jonge Binnenstad’ (2020) laat zien hoe de binnenstad tot 2030 levendiger en economisch sterk blijft. De ontwikkelvisie ‘Natuurkrachtig Hart van de Stad 2040’ (2024) geeft richtlijnen voor de groei van de stad na 2030. Deze visie gaat over hoe de doorontwikkeling, inbreiding en verdichting van de gebouwde omgeving gecombineerd wordt met meer groen, klimaatadaptatie en het versterken van gezondheid en veerkracht. Andere belangrijke documenten voor de woningbouw in Almere Centrum zijn het ‘Gebiedsontwikkelingsplan Centrum Weerwater’ (2012) en het ‘Mobiliteitsplan Hart van de Stad 2030-2040’ (2024).
In de komende jaren wordt allereerst gewerkt aan de verdere ontwikkeling van de binnenstad en de stationsomgeving, met circa 7.000 nieuwe woningen. Aan de zuidoever van het Weerwater komt de groene stadswijk Hortus. Tegelijkertijd groeit het bedrijventerrein De Steiger Noord verder als circulair bedrijventerrein, waar meer bedrijven zich zullen vestigen.
Oosterwold is een van de meest bijzondere gebiedsontwikkelingen in Nederland. Het Rijksvastgoedbedrijf, gemeenten Almere en Zeewolde, provincie Flevoland en Waterschap Zuiderzeeland werken hier samen aan. Het gebied ligt deels in Almere en deels in Zeewolde. Een deel van de grond is eigendom van het Rijk.
Voor Oosterwold is geen gedetailleerd uitbreidingsplan gemaakt, maar zijn er spelregels opgesteld die verschillende initiatieven mogelijk maken. Het totale gebied biedt ruimte voor ongeveer 15.000 woningen in een groene omgeving en voldoet aan de vraag naar groene woonmilieus in de Noordvleugel. In 2015 startten de eerste gronduitgiftes in deelgebied 1 op Almeers grondgebied, waar ruimte is voor ongeveer 4.500 woningen. Deelgebied 2 ligt grotendeels in Zeewolde en biedt plaats aan ongeveer 10.500 woningen.
Met de groei van het aantal inwoners en de toename van het verkeer investeert de gebiedsorganisatie Oosterwold sinds 2021 in polderwegen en fietspaden. In juli 2022 werd duidelijk dat de gemeente verantwoordelijk is voor het afvalwater. Dit betekent dat de bewoners van Oosterwold hun afvalwater niet meer zelf mogen zuiveren. De gemeente zorgt ervoor dat er zo snel mogelijk een riool wordt aangelegd in deelgebied 1A.
Voor de ontwikkeling van fase 2 Oosterwold wordt over deze intensiveringsslag nagedacht. Partijen bekijken hoe in een versnelde vorm van samenwerking gestart kan worden met de ontwikkeling van extra woningen op basis van de kernkavel. Hierbij zal goed overleg zijn met publieke en private partijen nodig zijn om in een hoger tempo en dichtheid woningen te kunnen realiseren.
Almere Pampus wordt het stadsdeel van de toekomst. Een enorm gebied aan het IJ- en Markermeer, dat de komende jaren ruimte kan bieden voor 25.000 tot 35.000 woningen en 16.000 banen.
Hiermee wordt een grote bijdrage geleverd aan het oplossen van het woningtekort in Almere en de regio. Almere Pampus krijgt een eigen identiteit, maar moet zich ook verhouden tot dat wat er al is. Daarom worden plannen gemaakt in de geest van Almere, maar wel met de kennis en context van nu.
Bij de ontwikkeling van Almere Pampus wordt er veel aandacht besteed aan duurzaamheid, zodat het gebied toekomstbestendig kan worden gebouwd. Water en bodem zijn hierin sturend. Ook energie, mobiliteit en natuur spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling. De landschappelijke kwaliteit van Almere, die door de inwoners gewaardeerd wordt, komt terug in dit stadsdeel. Almere Pampus sluit aan bij de groene kwaliteiten van de bestaande stad en vormt tegelijk een stedelijk stadsdeel dat ligt op de lijn van Amsterdam Zuid, IJburg, Almere Pampus en Almere Centrum.
Rond 2030 zou de bouw van Almere Pampus kunnen beginnen, mits er een positief besluit is genomen over de aanleg van de IJmeerverbinding. De ontwikkeling van dit nieuwe stadsdeel maakt het voor veel inwoners van Almere en de regio mogelijk om te wonen en te werken op een van de mooiste en zeer centraal gelegen plekken in de regio.
Publicaties
Lees meer over het programma en de projecten van Almere 2.0, de geplande activiteiten, bijbehorende (financiële) middelen en welke ambities centraal staan voor de aankomende jaren. Almere.