Almeerderhout

    Almeerderhout

    Het Almeerderhout is een boscomplex aan de rand van Almere. Het doel van het project is om het te ontwikkelen tot een icoon van de groene en gezonde stad: het wordt het toekomstige stadsbos. Binnen dit sleutelproject werken de gemeente Almere en Staatsbosbeheer samen aan een stadsbos dat meegroeit met de stad en bijdraagt aan een groene en gezonde leefomgeving.

    Het ligt ten zuiden van de A6, aan weerszijden van de Waterlandseweg en de Hogevaart. Onderdeel van het gebied zijn onder andere Stadslandgoed De Kemphaan, de voormalige afvalstort Braambergen, het Museumbos en De Groene Kathedraal. Sommige delen van het gebied hebben nu vooral een recreatieve functie voor de omliggende wijken, andere delen worden bezocht vanuit de hele stad en regio.

    Een volgende stap in de ontwikkeling

    Door de groei van Almere wordt het Almeerderhout de komende jaren volledig omsloten door de stad. Dit levert nieuwe uitdagingen en kansen. Het vraagt om een volgende stap in de ontwikkeling van het bos. Zowel in de aanhaking op de (nieuwe) wijken en het stadscentrum, als in het bosbeheer en het versterken van de regionale betekenis. Dat is een veelomvattende opgave. Er moeten hiervoor immers niet alleen fysiek nieuwe voorzieningen worden ontwikkeld, er is ook een nieuwe kijk nodig op het beheer van het bos, de programmering van activiteiten en de communicatie.

    Wat hebben we gedaan?

    In 2019 hebben omwonenden en andere betrokkenen gesprekken gevoerd over de toekomst van het Almeerderhout. De wensen, ideeën en aandachtspunten die tijdens deze ‘bosdialogen’ naar boven zijn gekomen, gebruiken Staatsbosbeheer en de gemeente Almere in de uitwerking.

    Als je hier staat, zou je het niet zeggen.

    Maar,
    dit bos ligt meer en meer
    midden in de stad.

    Almere ontwikkelt zich.

    En rondom het Almeerderhout komen
    steeds meer woningen en woonwijken.

    Wat ooit aan de rand van de stad lag,

    komt meer en meer echt in
    het hart van de stad te liggen.

    En dat betekent — verwachten wij — dat het bos
    ook veel intensiever gebruikt gaat worden.

    Dat is ook een reden om goed na
    te denken over hoe je dat gebruik
    in goede banen kunt leiden.

    En hoe je mensen mooi de kans kunt geven
    om hier aan de ene kant te recreëren,
    en van de natuur te genieten.

    En aan de andere kant
    die natuur juist de plek geven waar
    die recht op heeft.

    Want ook dat is een voorwaarde
    voor ons bestaan in de stad.

    Dat is vanuit de gemeente eigenlijk
    een heel belangrijk motief
    om na te denken over het Almeerderhout.

    En daar samen met Staatsbosbeheer
    een plan voor te maken
    voor de ontwikkeling van het bos.

    Maar wat is jullie motief om
    daar aan mee te doen, Wout?

    We zien daar een prima voorbeeld
    van om ons heen.

    We zijn hier bij een vak essen.

    En in 50 jaar tijd hebben we hier
    een pioneerbos van de grond gekregen.

    Op een polderbos manier.

    Dat betekent dus vakken met
    eentonige soorten.

    En van die 1400 hectare is een kwart,

    dus 350 hectare met essen aangeplant.

    Die zijn nu allemaal met essentaksterfte
    aan het afsterven.

    Dat beketent dus dat we daar
    wat mee moeten.

    Op het moment dat jij deze ontwikkelingen
    aan de stedenbouwkundige kant
    en de stadskant, de Almeerse kant, beschrijft
    zien we daar in ook meteen
    een mogelijkheid om juist
    op die plekken versneld invulling
    aan te geven.

    Het heeft een hele mooie aanleiding om
    van dat eenvormige pionierbos,
    zeg maar meer en meer,
    het bos te maken van de toekomst.

    Eigenlijk komt de levensfase van het bos
    samen met de levensfase van de stad.

    Helpt het nou ook om ons als stad
    met het bos als samenleving
    toe te rusten op de uitdagingen
    die ons te wachten staan op het
    gebied van klimaatadaptatie?

    Ik weet heel goed dat
    de ambitie van Almere
    is om de groenste stad van Europa te worden.

    Je hebt hier nu ook de kans
    om allerlei andere uitdagingen,
    problemen met het verlies
    van de biodiversiteit,
    er moet meer water vastgehouden worden
    want we krijgen steeds meer wateroverlast.

    Al dat soort zaken kunnen we
    hier ook meteen in meenemen.

    We willen duurzamer en we willen dus
    ook grondstoffen kunnen leveren,
    die de Almeerders voor hun huizen
    en tuinen kunnen gebruiken.

    Dat kan allemaal in dit bos met
    deze omvorming een plek krijgen.

    We maken van deze bedreiging
    meteen een kans om ons
    voor te bereiden op de toekomst
    en alle uitdagingen die
    daarbij zitten.

    Hoe gaan we dat nou samen
    met de stad doen?

    Want Almere is een veelvormigheid
    van mensen.

    Heel veel verschillende belangengroepen
    en bevolkingsgroepen.

    Heb jij een idee hoe wij die
    hier goed bij kunnen betrekken?

    Nou, ik denk dat het zal gaan
    in dezelfde gelijdelijkheid
    waarmee Staatsbosbeheer dat bos
    naar zijn hand gaat zetten.

    We hebben een bosdialoog gehouden
    waarbij we mensen hebben gevraagd:
    wat zijn nou jouw wensen
    voor het bos?

    Wat zijn de dingen waar
    jij je druk om maakt?

    Als je hoort dat we er mee
    aan de slag gaan.

    Op basis daarvan hebben we
    ons grote plan gemaakt.

    En tegelijkertijd gaan we de eerste jaren
    ook weer stapjes zetten,
    waarvan ik denk dat er meer mensen
    naar het bos toe zullen komen.

    Wij gaan hier een drietal
    bossferen proberen te maken.

    De eerste bossfeer is wild bos,
    dat betekent dat de natuur voorrang heeft,
    de mens is te gast.

    Aan de andere kant van het spectrum
    hebben we het parkbos,
    waar echt de mens centraal staat
    en zijn beleven.

    We willen de mensen accomoderen
    om daarin zeg maar
    te sporten, te spelen, te komen picknicken,
    om zo het bos op die manier
    als recreant te kunnen beleven.
    en daar tussenin een hele mooie
    vorm van puur bos,
    en daar staat het bos opzich
    als bos wel centraal,
    maar de mens hebben we daar in meegenomen
    omdat die het bos echt moeten gaan beleven.

    Dat betekent dat je met de soortensamenstelling
    rekening houdt,

    dat het in de herfst prachtig kleurt,
    en dat je in het voorjaar mooie bloeiers hebt.

    Één van de redenen voor de gemeente om dit ook echt te willen
    is het feit dat,
    de stad zich langzaam
    sluit om het bos.

    Waar je ook woont in de nieuwe stad,
    je hebt altijd een gemakkelijke verbinding
    niet alleen het bos in, maar ook de mogelijkheid
    om van het hele bos te genieten.

    1400 hectare Almere Hout,
    het is echt gigantisch groot.

    We gaan ook zoals benoemd bosiconen maken,
    en ééntje ben ik persoonlijk eigenlijk
    gewoon verliefd op geworden,
    maar toch,
    je weet nooit zeker of dit er dan ook echt komt.

    Ik weet niet of jullie het goed kunnen zien,
    maar het is een boomkronenpad.

    Dat is eigenlijk een hangend pad,
    langs de boomkronen.

    Op het moment dat je zo een icoon ziet,
    moet je gelijk weten.. dat is Almeerderhout!

    We zijn hier in het Almeerderhout: een bosgebied van 1400 ha groot – van Staatsbosbeheer.

    Aan de grens van Almere.

    En eigenlijk staan we hier precies op de grens met de nieuwbouw van Oosterwold.

    En het bos wat hier al eigenlijk al 30 – 35 jaar ligt, krijgt allerlei nieuwe buren.

    Met nieuwe wensen en die willen we ook een plek geven in het bos.

    Waar we hier nu aankomen is een boskamer in het Almeerderhout.

    Deze plek is fantastisch want we hebben hier ook de bosdialogen gehad.

    We hebben bewoners en ondernemers uit de omgeving uitgenodigd om mee te denken over het stadsbos van de toekomst.

    Wat is hun droom?

    Wat zou je hier moeten doen in het bos?

    De natuur die geeft ons al twee hele belangrijke redenen waarom wij moeten gaan ingrijpen.

    Enerzijds hebben we te maken met een bosvakken zoals populier die echt aan het einde van hun omloop zijn.

    Dus die zijn aan het einde van van hun levenscyclus.

    Daarnaast hebben we te maken met essentaksterfte.

    Essentaksterfte is een schimmelaantasting die de essen letterlijk bij bosjes laat omvallen.

    De toekomst voor dit bos is een klimaatbestendig bos.

    Dat houdt in dat het dus klaar is voor het komend klimaat.

    Maar de opgave is natuurlijk veel breder.

    Er zijn ontzettend veel kansen op dit moment en die willen we eigenlijk zoveel mogelijk proberen te benutten.

    Een aantal voorbeelden daarvan zijn dat we ruimte maken voor participatie in bos.

    Dus dat we omwonenden de ruimte geven om met ons mee te denken over beheer vraagstukken.

    Eigen stukjes bos beheren.

    Dat we bezig gaan met kleinschalig beheer.

    Wat dat concreet inhoudt is dat bij onze faciliteiten in de bossen ook moeten gaan klaarmaken voor de toekomst.

    Met het Almeerderhout willen wij het stadsbos maken van Almere. 

    De groene tegenhanger van het Weerwater.

    Centraal gelegen en voor iedereen bereikbaar.

    En met iedereen bedoel ik niet alleen de mensen die eraan wonen maar ook de bezoekers van de regio.

    Ook voor de dieren in het bos en de planten natuurlijk.

    LOLA Architects heeft drie deelprojecten, eigenlijk onderscheiden.

    Het zijn drie ingrediënten die invulling geven aan de ambitie die we met elkaar uit hebben gesproken.

    En dat zijn: het bos circuit; de bosiconen en bossferen.

    Het boscircuit is eigenlijk een doorgaande, aaneengesloten track die door alle bosdelen heenloopt,

    en dus de verschillende onderdelen verbindt.

    Elke woonwijk krijgt zo een adres aan dat circuit.

    Daarnaast de bosiconen.

    Bosiconen

    Daarmee gaan we het Almeerderhout op de kaart zetten.

    Niet alleen voor de stad, maar ook voor de regio.

    Dat zijn attractieve elementen, voorzieningen die langs die track

    worden geplaatst en zo een rondje door het Almeerderhout aantrekkelijk maken.

    En als derde: de bossferen.

    Er worden drie bossferen onderscheiden:
    het wild bos; het puurbos en het parkbos.  

    Elke bossfeer heeft een eigen identiteit en eigen uitstraling en eigen gebruik en eigen beheer.

    In 2020 is gestart met de planvorming. In het voorjaar is als tussenstap het Toekomstperspectief Almeerderhout afgerond. Hierin zijn de ambitie en de opgaven voor het stadsbos omschreven. Een achttal bosopgaven staan centraal:
    1. Bos voor een toekomstbestendige stad.
    2. Stadsbos tot in de haarvaten van de stad.
    3. In één beweging het bos door.
    4. Met bossferen meer diversiteit.
    5. Bosiconen zetten het stadsbos op de kaart.
    6. Mooie voorzieningen en activiteiten.
    7. Versterken van de natuurwaarde.
    8. Voor en door bewoners en bezoekers.

    Wat gaan we doen?

    Inmiddels is er het Ontwikkelplan Almeerderhout opgeleverd, dat de bosopgaven uitwerkt en ze vertaalt in aansprekende inrichtings- en beheersmaatregelen. Het Ontwikkelplan is in mei 2021 aangenomen door de Almeerse gemeenteraad. In de periode 2021-2025 willen we de eerste fase van het plan gaan uitvoeren. In deze eerste fase is onder andere de oprichting van een Bosloket voorzien en een plan om de stad zoveel mogelijk bij de ontwikkeling te betrekken.

    Heeft u interesse in het Ontwikkelplan Almeerderhout of het Toekomstperspectief Almeerderhout?
    Dan kunt u deze opvragen via: info@almere.nl onder vermelding van het onderwerp.